Równowaga sodowo-potasowa
Utrzymanie właściwej równowagi sodowo-potasowej
Utrzymanie właściwej równowagi sodowo-potasowej wspiera m.in. prawidłowe ciśnienie krwi, koncentrację, refleks i ogólne samopoczucie. Staje się to więc podstawą funkcjonowania całego organizmu. Jony sodu i potasu uczestniczą w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia czy objętości płynów ustrojowych. Ich działalność umożliwia prawidłowe funkcjonowanie komórek nerwowych oraz mięśniowych, ma związek z mechanizmami regulacyjnymi obejmując działanie nerek, układu hormonalnego a także procesy transportowe w błonach komórkowych.
❓ Co to jest równowaga sodowo-potasowa?
Równowaga sodowo-potasowa jest stanem, w którym organizm utrzymuje optymalne proporcje tych dwóch minerałów. Sód kontroluje zawartość wody na zewnątrz komórek (przestrzeń pozakomórkowa), a potas – wewnątrz nich (przestrzeń wewnątrzkomórkowa). Wspólnie wspierają pracę serca, mięśni oraz układu nerwowego.
⚠️ Sód – niezbędny, ale w odpowiedniej ilości
Sód to jeden z głównych składników soli kuchennej. Uczestniczy w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej i pomaga w przekazywaniu impulsów nerwowych. Wspiera także pracę mięśni oraz równowagę kwasowo-zasadową organizmu.
Jego nadmiar może jednak prowadzić do zatrzymywania wody w organizmie. To jeden z argumentów za wyborem produktów o obniżonej zawartości sodu, takie jak sól niskosodowa z dodatkiem potasu.
Potas to elektrolit, który wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego, w tym pracę serca. Pomaga w utrzymaniu odpowiedniego ciśnienia krwi i wspiera procesy metaboliczne w komórkach.
Naturalnym źródłem potasu są m.in.
- 🍌 banany,
- 🥑 awokado,
- 🥔 ziemniaki,
- 🍅 pomidory,
- 🥜 orzechy
- 🍑 suszone morele.
Warto też sięgać po sól potasową lub inne produkty bogate w ten pierwiastek, by utrzymać zdrową równowagę elektrolitową.
3️⃣ Woda, sód i potas – trio odpowiedzialne za nawodnienie
Odpowiednie nawodnienie organizmu zależy od ilości wypijanej wody, ale nie tylko. Aby woda mogła skutecznie nawilżać komórki, potrzebne są elektrolity: czyli właśnie sód i potas. Wraz z nimi organizm lepiej operuje: zatrzymuje płyny i utrzymuje właściwe ciśnienie osmotyczne.
Szklanka wody z odrobiną soli niskosodowej z potasem może stanowić naturalny, domowy sposób na wsparcie równowagi elektrolitowej – zwłaszcza w czasie upałów lub aktywności fizycznej*.
*Suplementy diety i produkty z solą niskosodową nie zastępują zróżnicowanej diety, mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie organizmu.🔗Jak utrzymać równowagę sodowo-potasową?
Zachowanie właściwego stosunku między sodem a potasem ma znaczenie dla wielu procesów fizjologicznych. Zarówno nadmiar sodu, jak i niedobór potasu mogą powodować zakłócenia w równowadze elektrolitowej oraz ważne funkcje komórek. Zbyt duże wahania w poziomach tych jonów mogą prowadzić do zaburzeń w pracy układu nerwowego i mięśniowego, a także wpływać na ciśnienie krwi i gospodarkę wodną organizmu. Istnieje natomiast kilka codziennych kroków, które można podjąć, a które mogą sprzyjać stopniowemu wyregulowaniu gospodarki sodowo potasowej:
- warto ograniczyć spożycie soli kuchennej – w ogóle, albo zastąpić solą niskosodową z dodatkiem potasu,
- zwiększyć spożycie świeżych warzyw i owoców bogatych w potas,
- unikać nadmiaru przetworzonych produktów z dużą ilością sodu,
- pamiętać o regularnym nawodnieniu – najlepiej wodą mineralną z elektrolitami.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Czym różni się sól niskosodowa od zwykłej?
Sól niskosodowa zawiera mniej sodu. Część jego ilości zastąpiono potasem. Dzięki temu ma za zadanie wspierać utrzymanie prawidłowej równowagi elektrolitowej w organizmie.
2. Czy sól niskosodowa jest bezpieczna?
Tak, jeżeli jest stosowana zgodnie z zaleceniami, sól niskosodowa może stanowić element zbilansowanej diety. Zawsze jednak, a szczególnie w przypadku osób z chorobami nerek lub serca, warto skonsultować się z lekarzem.
3. Jak stosować sól niskosodową?
Można używać jej tak jak tradycyjnej soli – do przyprawiania potraw, zup i sałatek. Dzięki łagodnemu smakowi nie zmienia charakteru dań.
Źródła:
- Cappuccio F.P., MacGregor G.A., Does potassium supplementation lower blood pressure?, Journal of Hypertension, 1991.
- Geleijnse J.M., Kok F.J., Grobbee D.E., Blood pressure response to changes in sodium and potassium intake, Journal of Human Hypertension, 2003.
- Intensywna terapia. Pod red. Krzysztofa Kuszy, Zbigniewa Szkulmowskiego, 2006, Bydgoszcz, Poznań, UNI-DRUK
- Nieumywakin I., Sól. Lecznicze właściwości, Białystok 2016.
- Więcek Andrzej, Nieszporek Teresa (red.): Choroby nerek : kompendium, 2020, Warszawa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie

